Ўт пуфаги касаллиги тушунчаси ва уй шароитида даволаш

1-даража

Касалланиш орасида енг яхши кўрсаткич ҳисобаниб, ҳар қандай даволаш жараёни касалликни ана шу даражага туширишга қаратилган бўлади. Қанд миқдори инсулин билан бутунлай қопланади, глюкоза даражаси 6-7 ммол / л атрофида,  глёкозурия (глюкозани сийдик билан ажратиш) учрамайди, бошқа кўрсаткичлар ҳам меъёрда.

Касаллик фонида ривожланган касалликлар учрамайди, асоратлар йўқ. Бундай натижага даволаш курсига тўлиқ амал қилиш ва парҳез тутиш ёрдамида еришилади.

2-даража

Бу даражада инсулин қанд миқдорини бироз қоплай олмаётганидан далолат беради. Кўзлар, буйраклар, юрак, қон томирлари, оёқларда, нервларда шикастланишлар мавжуд бўлади.

Қонда глюкоза миқдори бироз ошган ва 7-10 ммол / л атрофида бўлади, глюкозурия учрамайди. Бошқа кўрсаткичлар ҳам бироз меъёрдан ошган бўлади.

2-тип диабет

Бу инсулинга боғлиқ бўлмаган диабет дейилади. Кўпинча ёши катталар, тўлароқ, 40 ёшдан ўтганлар азият чекади. Сабаби: ҳужайраларнинг озиқ кўплигидан инсулинга таъсирчанлигининг йўқолишидир. Касалликни даволашда ҳар доим ҳам инсулин керак бўлавермайди. Фақатгина малакали шифокор даволаш тартибини белгилай олади.

Аввало бундай беморларга парҳез буюрилади. Шифокор тавсиясига амал қилиш муҳим аҳамиятга ега. Тана вазнини меъёрга келгунча аста-секин, ойига 2-3кг тушуриб бориш тавсия етилади. Парҳезга амал қилмаганда қонда шакар миқдорини туширувчи дорилар, енг оғир ҳолларда инсулин буюрилади.

3-даража

Бу даражада касаллик фаол ривожланаётгани ва уни дори-дармонлар билан ушлаб туриб бўлмаслиги кузатилади. Глюкоза миқдор 3-14 ммол / л  атрофида,  глюкозурия доимий бўлади, юқори протеинурия кузатилади, шикастланган органлар аста-секин белги беришни бошлайди.

Кўриш ўткирлиги тез пасайиб кетади, гипертония кузатилади, оёқларда ва бармоқ учларида сезувчанлик камаяди.

Предлагаем ознакомиться  Почему на ногах появляются красные точки?

4-даража

Бу даражада мутлақ декомпенсация кузатилади ва қилган муолажалар (агар бўлса) умуман фойда бермаётганидан далолат беради. Шундай қилиб глюкоза миқдори жиддий рақамларгача (15-25 ва ундан кўп ммол / л) кўтарилади, қанд миқдорини туширишга уриниш яхши самара бермайди.

Сийдик орқали оқсил ажралиши янада фаоллашади. Буйраклар йетишмвочилиги юзага келади, терида яралар ва гангрена учраши мумкин. Комага тушиш хавфи ўта юқори.

Диабет ташхиси

Агар касаллик мавжудлигига шубҳа бўлса уни тасдиқлаш ёки инкор қилиш керак бўлади. Бунинг учун бир қатор лаборатория ва инструментал усуллар бор ва бу таҳлилар ёрдамида касалликка аниқ ташхис қўйилиши мумкин. Уларга:

  • Қонда глюкоза миқдори — оч қолганда глюкоза миқдорини аниқлаш;
  • Глюкозага сезувчанлик синови — оч ҳолатда ва овқатдан кейин икки соат ўтиб қондаги глюкоза миқдорини солиштириш;
  • Гликемик кузатув — кун давомида қондаги қанд миқдорини бир неча бор таҳлил қилиш. Даволаш самарасини ўрганиш учун қўлланилади;
  • Сийдикда глюкоза, оқсил, оқ қон ҳужайралари мавжудлигини текшириш;
  • Сийдикда ацетон мавжудлигини текшириш;
  • Қонда гликолизланган гемоглобин миқдорини аниқлаш
  • Қоннинг биокимёвий таҳлили;
  • Қондаги ендоген инсулинни аниқлаш;
  • ЕКГ — диабетдан миокард кўрган зарарни аниқлаш учун;
  • УТТ, капиляроскопия кабилар ёрдамида қон томирлар шикастланиш даражаси ўрганилади.

Диабет билан касалланган барча беморлар қуйидаги мутахассислар билан маслаҳатлашиши керак:

  1. Ендокринолог;
  2. Кардиолог;
  3. Невролог;
  4. Офталмолог;
  5. Жарроҳ;

Диабетик нейропатия

Бу қўл-оёқларнинг оғриши, ачиши ёки сезувчанлигини пасайиб кетиши билан намоён бўлади. Сабаби нерв тўқималарининг озиқланиши бузилишидир. Нерв фаолиятини тиклаш учун тиокта кислотаси сақлаган препаратлар ёрдам беради. У танадаги углевод ва липид алмашинувини тиклайди ва асаб тўқималарининг физиологик жараёнлари нормаллаштиради.

Диабетнинг олдини олиш учун

Афсуски, кўп ҳолатларда биринчи турдаги диабетни олдини олиш мушкулдир. Чунки унинг асосий сабаблари ирсий омиллар ва кичик вируслардир. Лекин касаллик ҳаммада ҳам ривожланавермайди. Олимлар кўкрак сути билан кўпроқ озиқланган болаларда кандли диабет камроқ учрашини таъкидлашади, аммо бу ҳали исботланмаган.

Предлагаем ознакомиться  Как вывести грибок в погребе

Иккинчи турдаги диабетда еса умуман бошқача ҳолат. Чунки у нотўғри овқатланиш ва ҳаёт тарзи натижасида шаклланади, шунинг учун профилактик чора-тадбирларни қўлласа бўлади, демак:

  • Тана вазнини нормаллаштириш;
  • Қон босими ва ёғлар алмашинувининг назорат қилиш;
  • Йенгил ҳазм бўладиган овақат истеъмол қилиш;
  • Жисмоний фаолликка амал қилиш ва шу билан бирга ҳаддан зиёд зўриқишлардан ўзини тийиш.

Касаллик даражалари

Касалликни жиддийлигига қараб таснифлаш жуда муҳим саналади. Асосан гликемия даражасига қараб фарқланади. Даражаланиш ташхис қўйишда ёрдам беради ва асоратларни олдини олишда муҳим рол ўйнайди. Тиббий ёзувларга қараб касаллик қандай кечаётганини, асоратлар оғир-йенгиллигини билиб, фарқлаш мумкин.

Касаллик оқибатлари ва асоратлари

Ўз-ўзидан диабет инсон ҳаёти учун хавфли емас. Унинг асоратлари ва оқибатлари хавфли ҳисобланад. Енг кўп учрайдиган асоратларга тўхталиб ўтамиз.

Кома

Кома жуда тез ривожланиши мумкин. Енг кенг тарқалган диабетик кома — кетоацидотик комадир. Бу қондаги заҳарли моддаларнинг миқдори юқорилиги натижасида келиб чиқади ва бундай ҳолларда зудлик билан беморга тиббий ёрдам кўрсатилиши шарт.

Қондаги қанд миқори кўрсаткичлари

Даволаш пайтида диабет ва уни динамик баҳолаш, ташхис қўйиш учун биринчи усул қонда глюкоза (шакар) даражасини ўрганиш ҳисобланади. Даволаш ва кейинги ҳаракат ана шу кўрсаткичга қараб тайинланади.

Мутахассислар касалликни ўрганиш жараёнида аниқ кўрсакичлар жадвалини тузиб чиқшган. Бу миқдор кўрсаткичлари нафақат ендокринологлар, балки беморлар учун ҳам керак бўлади.

Углевод алмашинуви ҳолати Глюкоза миқдори
Меъёрда Оч қолганда 3,3-5,5 ммол/л
Углевод истеъмол қилингандан 2 соат ўтиб <7,8 ммол/л
Сезувчанлик бузлишида Оч қолганда 5,5-6,7 ммол/л
Углевод истеъмол қилингандан 2 соат ўтиб 7,8-11,1 ммол/л
Кандли диабетда Оч қолганда >6,7 ммол/л
Углевод истеъмол қилингандан 2 соат ўтиб >11,1 ммол/л

Кандли диабетнинг диагностика жадвалидан кўриниб турибдики, қондаги қанд миқдорини аниқлаш жуда оддий ва уй шароитида гликометр билан ўлчанса ҳам бўлади. Худди шу тарзда, турли йўллар билан диабетни даволаш ва баҳолаш мезонларини ишлаб чиқилган.

Предлагаем ознакомиться  Лак Лоцерил: состав, применение и аналоги препарата

Қондаги юқори глюкоза миқдори қандай зарар йетказади?

Гипергликемия қанча узоқ давом еца, касаллик шунча оғир кечади. Бу организмни қондаги глюкоза миқдорини камайтириш учун қўллайдиган механизмлари туфайли содир бўлади, улар:

  1. Глюкозани ёғларга айлантириб сақлаши, натижада семириш юзага келади;
  2. Ҳужайра қобиғини «гликолизлаш», яъни қобиқ таркибидаги оқсилларга қанд аралашиши;
  3. Глюкозани сорбитол парчалаш функисяси фаоллашиши. Бунинг натижасида заҳарли моддалар пайдо бўлади ва нерв ҳужайралари шикастланади;
  4. Катта ва кичик қон томирларини шикастланиши. Бу оқсилнинг гликосилацион прогрессияси ва холестерин тўпланиши натижасида содир бўлади. Натижада микроангиопатияюзага келади.

Шундай қилиб касаллик вақт ўтиши билан деярли барча органларнинг шикастланишига олиб келади.

Нима учун касалликни икки турга бўлишади?

Касалликни турлаш муҳим ҳисобланади, чунки бу касалликнинг турлари бошланғич даврда бир-биридан тубдан фарқ қилади ва даволаш ҳам шунга қараб белгиланади. Касаллик қанча узоқ давом етаверса, уни даволаш усуллари бир-бирга ўхшаб кетаверади.

Шишлар

Шишлар маҳаллий ва умумий бўлиши мумкин. Аслида, бу аломат буйрак дисфункцияси (йетишмовчилиги) кўрсаткичи ҳисобланади.

Оцените статью
Современная помощь
Adblock detector